Pompy do brudnej wody przeznaczone są do odprowadzania cieczy z pewną zawartością zanieczyszczeń stałych. Nie oznacza to jednak, że samo określenie pompy do wody brudnej pozwoli na pompowanie wszystkich możliwych zanieczyszczeń, które mogą pojawić się w medium. Każdy model pompy ma swoje ograniczenia w tym zakresie, które bezpośrednio wynikają z samej konstrukcji korpusu tłocznego, rodzaju zastosowanego wirnika, a poniekąd mocy zainstalowanego silnika oraz opcjonalnie dodatkowego osprzętu.
- Jakie zanieczyszczenia mogą trafiać do pompy zatapialnej?
- Znaczenie rodzaju wirnika
- Swobodny przelot w pompie zatapialnej
- Wpływ instalacji na pracę pompy zatapialnej
- Co zrobić, gdy pompa się zatka?
- Podsumowanie
- Najczęściej zadawane pytania
Jakie zanieczyszczenia mogą trafiać do pompy zatapialnej?
Najczęściej występującymi zanieczyszczeniami występujących w mediach brudnych są wszelkiego rodzaju osady mineralne, muł i piasek, żwir i kamienie. Mogą to być również zanieczyszczenia organiczne takie jak liście lub kawałki drewna. W ściekach komunalnych częstymi zanieczyszczeniami są włosy, papier, wyroby celulozowe, włókna różnego pochodzenia oraz fekalia.
Szczególnie problematyczne z całej wymienionej listy są wyroby celulozowe i wszelkiego rodzaju włókna, które mogą owijać się wokół wirnika lub zatykać przestrzeń hydrauliczną korpusu. Nierzadko doprowadza to do blokady pompy, a co za tym idzie – do jej uszkodzenia. Dopasowanie pompy zatapialnej do prawdopodobnego składu pompowanej cieczy, w szczególności pod kątem maksymalnego wolnego przepływu cząstek stałych, jest bardzo istotne dla poprawnej i efektywnej pracy pompy do wody brudnej.
To, jakie zanieczyszczenia mogą pojawić się w pompowanej cieczy, zależy głównie od ich rodzaju oraz zakresu pochodzenia. Zupełnie inne zanieczyszczenia mogą pojawić się w wodzie deszczowej niż np. w ściekach komunalnych czy wodzie pochodzącej z wykopu.
Znaczenie rodzaju wirnika
Rodzaj zastosowanego wirnika w pompie do wody brudnej to podstawowy element decydujący o możliwościach tłoczenia zanieczyszczeń przez pompę. Pompy do wody brudnej najczęściej wyposażone są w trzy dominujące rodzaje wirników: Vortex, kanałowy, półotwarty.
Wirnik Vortex
Wirnik typu Vortex to zdecydowany lider, jeżeli chodzi o możliwości pompowania cieczy z dużą zawartością ciał stałych. Wirniki tego typu umieszczone są w korpusie w taki sposób, że pompowana ciecz nie musi mieć bezpośredniego kontaktu z wirnikiem. W korpusie wytwarzany jest swojego rodzaju wir, który momentalnie wyrzuca ciecz w kierunku króćca tłocznego pompy.
Wirnik kanałowy
Wirniki kanałowe są wykonane w taki sposób, że tworzą jeden lub kilka kanałów, przez które przepływa pompowana ciecz. Charakteryzują się bardzo dobrymi właściwościami hydraulicznymi pod kątem generowanych przepływów i ciśnień tłoczenia. Warto jednak nadmienić, że ich zdolność do pompowania zanieczyszczeń, definiowana jest przez ich rozmiar i kształt kanału.
Wirnik półotwarty
Wirniki półotwarte łączą cechy wirnika Vortex i kanałowego. Są stosowane w pompach dedykowanych do wody brudnej, ale ich zdolność pompowania cieczy z ciałami stałymi jest mocno ograniczona w zależności od rodzaju korpusu pompy i jej docelowego przeznaczenia.
Swobodny przelot w pompie zatapialnej
Swobodny przelot w pompie zatapialnej określa maksymalną średnicę cząstki stałej, która może przepłynąć przez pompę. Wartość ta podawana jest zazwyczaj w mm i określana również jako „wolny przelot” lub „maksymalna średnica zanieczyszczeń”.
Podczas wyboru pompy, oprócz samych parametrów, warto również sprawdzić opis zastosowanego wirnika i specyfikację producenta co do możliwości pompowania zanieczyszczeń. Dokumentacja określa to, jak duże cząstki stałe mogą przepływać przez korpus pompy. Duży swobodny przelot nie gwarantuje jednak całkowitej odporności pompy na zatykanie. Zanieczyszczenia włókniste mogą owijać się wokół wirnika i powodować jego zablokowanie.
Wpływ instalacji na pracę pompy zatapialnej
Nieprawidłowo dobrana instalacja tłoczna może prowadzić do zatykania pompy do wody brudnej lub ograniczenia jej wydajności.
Konstrukcja pompy i zastosowany wirnik to nie wszystkie uwarunkowania, które mogą doprowadzić do zatkania pompy. Ważnym elementem jest również sama instalacja tłoczna pompy (rurociąg lub wąż tłoczny). Średnica instalacji nie może być mniejsza niż nominalna średnica wylotu z pompy. Zbyt mała średnica rurociągu lub węża może prowadzić do zatkania już za pompą, co w efekcie również unieruchomi pompę.
Wpływ na możliwość zablokowania pompy ma również sama ilość zanieczyszczeń w pompowanej cieczy. Jeżeli cząstek stałych jest stosunkowo dużo, mogą się one nadmiernie odkładać w samej pompie lub w dalszych częściach instalacji. Z tego powodu ciecze powinny być maksymalnie uwodnione, aby koncentracja cząstek była jak najmniejsza w jednostce objętości.
Częstą przyczyną zatykania się pompy zatapialnej jest również samo podłoże, na którym stoi pompa. Jest to aspekt często pomijany przez użytkowników, a który może zablokować pompę w kilka chwil po uruchomieniu. Dla przykładu, jeżeli postawimy pompę na dnie wykopu, gdzie mamy dużą ilość małych kamieni lub piasku/mułu, po uruchomieniu pompa w pierwszych sekundach zassie cały luźny materiał i wtłoczy go do korpusu. A to z kolei może błyskawicznie zablokować wirnik. Stabilne podłoże w miejscu pracy pompy jest również często wyszczególnioną wytyczną w instrukcji eksploatacji pomp do wody brudnej.
Co zrobić, gdy pompa się zatka?
Jeżeli dojdzie do zatkania pompy, pierwszym krokiem, jaki należy wykonać, jest odłączenie urządzenia od zasilania. To podstawowa czynność przed przystąpieniem do jakichkolwiek działań serwisowych.
Po wyjęciu pompy z miejsca pracy, należy sprawdzić czy na wlocie lub wylocie pompy widoczne są jakieś większe elementy blokujące swobodny przepływ przez pompę. Jeśli to możliwe skontrolować wirnik i ewentualnie wyczyścić go z zalegających zanieczyszczeń. Dostęp do wirnika najczęściej jest możliwy po odkręceniu kilku śrub montażowych korpusu lub kosza osłonowego pompy.
Po ewentualnym czyszczeniu sprawdzamy czy wirnik obraca się swobodnie, po czym ponownie instalujemy pompę w miejscu docelowym, sprawdzając jej działanie.
Podsumowanie
Jeżeli zjawisko zatykania pompy jest częste, cykliczne czyszczenie nie wyeliminuje problemu. Najprawdopodobniej zainstalowana pompa nie jest przystosowana do aplikacji, w której jest wykorzystywana.
Dobór pompy do wody brudnej musi być przemyślany pod kątem cieczy, która ma być pompowana. Dla bezproblemowej obsługi musimy uwzględnić rodzaj i ilość cząstek stałych, które mogą się pojawić podczas pompowania. Rynek oferuje pompy w różnej konstrukcji korpusu i zastosowanego wirnika do pompowania cieczy od tych lekko zabrudzonych po ścieki i szlamy z dużą zawartością zanieczyszczeń.
Najczęściej zadawane pytania
Dlaczego pompa do wody brudnej się zatyka?
Najczęstszą przyczyną jest obecność zanieczyszczeń, których wielkość lub rodzaj niezgodna jest z tym, co zaleca producent pompy. Do zablokowania może dojść również wskutek nawijania się materiałów włóknistych na wirnik, gromadzenia osadów lub nieprawidłowo dobranej instalacji tłocznej.
Co zrobić, gdy pompa do wody brudnej się zatka?
Przede wszystkim należy odłączyć ją od zasilania. W kolejnym kroku sprawdzić i oczyścić otwór ssawny, wirnik oraz korpus pompy. Należy również skontrolować drożność węża lub rurociągu tłocznego. Jeżeli pompa nadal nie pracuje prawidłowo, może być konieczna kontrola w serwisie.
Czy pompa z wirnikiem Vortex może się zatkać?
Tak. Wirnik Vortex ogranicza ryzyko zatykania pompy, jednak nie eliminuje go całkowicie.
Czy duży swobodny przelot gwarantuje, że pompa się nie zatka?
Nie. Swobodny przelot określa maksymalną wielkość cząstek stałych, które mogą przepływać przez pompę. Nie oznacza to jednak, że pompa zatapialna poradzi sobie ze wszystkimi rodzajami zanieczyszczeń. Należy dobrać model pompy do rodzaju pompowanego medium.
Jak dobrać pompę do wody brudnej, żeby ograniczyć ryzyko jej zatykania?
Przede wszystkim należy określić rodzaj, wielkość i ilość zanieczyszczeń znajdujących się w pompowanej wodzie. Na tej podstawie dobiera się konstrukcję wirnika i wymagany swobodny przelot. Należy również uwzględnić wydajność pompy, wysokość podnoszenia oraz średnicę i długość instalacji tłocznej. Zachęcamy do kontaktu z działem technicznym sklepu internetowego Pompyhydrofory.pl, należącego do firmy EKOPOMP (Wrocław), który służy pomocą w zakresie doradztwa.
