Pływak do pompy pozwala automatycznie sterować pracą pompy w zależności od poziomu cieczy. Może odpowiadać za załączanie i wyłączanie pompy, kontrolę poziomu w zbiorniku, zabezpieczenie przed suchobiegiem lub sygnalizację stanów alarmowych. Wyjaśniamy, jak działa wyłącznik pływakowy, jakie są jego rodzaje i na co zwrócić uwagę przy jego doborze i montażu.
- Do czego służy pływak do pompy?
- Jak działa wyłącznik pływakowy w pompie?
- Zasada działania pływaka podczas opróżniania zbiornika
- Zasada działania pływaka podczas napełniania zbiornika
- Od czego zależy poziom załączenia i wyłączenia pływaka?
- Rodzaje wyłączników pływakowych - MAC3 tradycyjne, AGMA
- Wyłączniki pływakowe w przepompowniach ścieków
- Najczęstsze problemy z wyłącznikiem pływakowym
- Podsumowanie
- Najczęściej zadawane pytania
Klasyczny wyłącznik pływakowy to bardzo prosty element wykorzystywany w pompach zatapialnych, a także we wszelkiego rodzaju przepompowaniach ścieków, wód deszczowych lub w zbiornikach magazynujących wodę. Pływak może być elementem konstrukcyjnym pompy lub działać jako niezależny element instalacji wchodzący w część układu automatyki lub instalacji zasilającej.
Do czego służy pływak do pompy?
Pływak pozwala zautomatyzować pracę pompy w zależności od poziomu cieczy. Może odpowiadać za opróżnianie lub napełnianie zbiorników, kontrolę alarmową poziomu cieczy albo pełnić funkcję zabezpieczającą, np. przed pracą pompy na sucho.
Jak działa wyłącznik pływakowy w pompie?
Pływak do pompy to stosunkowo proste urządzenie, które reaguje na zmianę poziomu cieczy. Podstawą jego działania jest zwieranie lub rozwieranie obwodu zasilającego w zależności od jego pozycji względem wysokości zwierciadła cieczy, w której pracuje. Pływak unosi się lub opada wraz ze zmianami ilości cieczy w zbiorniku. Mechaniczny mikroprzełącznik zamontowany w plastikowej obudowie zwiera lub rozwiera obwód elektryczny.
Najczęściej wyłączniki pływakowe wykorzystywane są do automatyzacji pracy pompy zatapialnej, opróżniania lub napełniania zbiorników, kontroli poziomu cieczy, sterowania pompami w przepompowniach, automatyki alarmowej lub zabezpieczenia pomp przed pracą na sucho.
Wyłącznik pływakowy nie mierzy w sposób ciągły poziomu cieczy. Działa na zasadzie reakcji na osiągnięcie określonego poziomu. Wraz ze zmianą poziomu cieczy pływak unosi się lub opada, wewnętrzny mechanizm zwiera lub rozwiera obwód elektryczny zasilania (przepuszcza lub rozłącza zadane napięcie na obwodzie).
Zasada działania pływaka podczas opróżniania zbiornika
Podczas opróżniania zbiornika pompa zostaje załączona przy wyższym poziomie cieczy, a wyłączona po jego obniżeniu.
W praktyce działa to w następujący sposób. Jeśli pływak ma kontrolować pracę pompy w zbiorniku z funkcją opróżniania, to załączenie pompy będzie się odbywać w momencie, gdy wyłącznik pływakowy uniesie się w górę, a wewnętrzny styk zostanie zwarty. Praca pompy będzie stopniowo obniżać poziom cieczy w zbiorniku. Gdy pływak opadnie do momentu, w którym wewnętrzny element zwierający zmieni swoje położenie, styk zostanie rozwarty a pompa się wyłączy.
Zasada działania pływaka podczas napełniania zbiornika
Podczas napełniania zbiornika sposób działania pływaka jest odwrotny – pompa uruchamia się przy niskim poziomie cieczy i wyłącza po osiągnięciu poziomu górnego.
Odwrotna sytuacja będzie gdy pływak pełni funkcję regulatora poziomu, a jego zadaniem jest uruchomienie pompy, gdy poziom cieczy jest niski. Wtedy górne położenie pływaka będzie rozłączać zasilanie a dolne je uruchamiać.
Od czego zależy poziom załączenia i wyłączenia pływaka?
Zakres poziomów załączania i wyłączania w głównej mierze zależy od długości przewodu wyłącznika pływakowego. Im dłuższy przewód, tym czas od włączenia do wyłączenia będzie dłuższy.
Należy jednak pamiętać, że nie wszystkie dostępne na rynku pływaki mają możliwość działania w obu funkcjach – napełniania i opróżniania. Przed wyborem należy to zawsze zweryfikować w dostępnej dokumentacji technicznej, w szczególności pod kątem liczby żył w kablu, sposobu działania styków oraz dopuszczalnych parametrów elektrycznych wyłącznika.
Rodzaje wyłączników pływakowych - MAC3 tradycyjne, AGMA
Pod względem konstrukcji można wyróżnić przede wszystkim klasyczne wyłączniki pływakowe na przewodzie oraz kompaktowe wyłączniki tubowe/pionowe.
Każdy z rodzajów występuje w wersjach przeznaczonych do określonych warunków pracy. Wyłączniki pływakowe możemy podzielić na te dedykowane do wody brudnej oraz do ścieków. Wyznacznikiem takiego podziału jest materiał przewodu pływaka: H07RN-F do ścieków, PVC do wody czystej i lekko zabrudzonej. W tej kategorii podstawowymi modelami są MAC3 oraz MAC5.
Wyłączniki pionowe, lub inaczej nazywane tubowe, również opierają się na zasadzie pływaka unoszącego się wraz z poziomem cieczy. W tym przypadku jednak element pływający i mikroprzełącznik zabudowane są w formie pionowej tuby lub pionowego wspornika z pływakami w kształcie dzwonków. Taki rodzaj wyłącznika stosowany jest małych studzienkach z ograniczonym miejscem na swobodną pracę tradycyjnego pływaka na kablu. Wyłączniki pływakowe tubowe AGMA 22 dedykowane są do wody czystej, dzwonkowe AGMA W – do wody brudnej.
Wyłączniki pływakowe w przepompowniach ścieków
W przepompowniach ścieków wyłączniki pływakowe mogą odpowiadać za uruchamianie i zatrzymywanie pomp oraz sygnalizację stanów alarmowych.
Jednym z najczęstszych zastosowań wyłączników pływakowych są przepompownie ścieków. W dużych przepompowniach pływaki mogą pełnić kilka funkcji sterujących pracą całej instalacji.
Zazwyczaj przepompownie ścieków mają osobną szafę sterującą pracą pomp. W układach wykorzystujących wyłączniki pływakowe poszczególne poziomy ścieków mogą być sygnalizowane przez kilka niezależnych pływaków.
W zależności od zastosowanego sterowania mogą to być m.in.:
- pływak załączający pracę pomp (górny poziom ścieków w studzience),
- pływak wyłączający pracę pomp (dolny poziom ścieków w studzience),
- pływak alarmowy (przekroczenie górnego poziomu ścieków w studzience – prawdopodobna awaria pompy).
Rozmieszczenie tych pływaków i zakres ich działania powinien być dobrany odpowiednio do objętości zbiornika, wydajności pomp lub pompy w szczególności pod kątem możliwości pracy na sucho.
Najczęstsze problemy z wyłącznikiem pływakowym
Najczęstsze problemy wynikają z braku miejsca na swobodny ruch pływaka, niewłaściwego ustawienia poziomów pracy lub uszkodzenia samego wyłącznika albo jego przewodu.
Wadliwe umiejscowienie pływaka w studzience lub niewłaściwe umiejscowienie pompy z pływakiem w studzience może powodować kilka problemów związanych z eksploatacją.
Jeśli pływak nie ma wystarczającego miejsca do swobodnej pracy, może się zawiesić na elemencie pompy lub ściance zbiornika. Spowoduje to brak załączenia pompy przy konieczności wypompowania cieczy lub nie wyłączeniu się pompy po opróżnieniu zbiornika, co może doprowadzić do jej trwałego uszkodzenia.
Zbyt krótkie ramię pracy pływaka, czyli za mała swobodna długość przewodu pomiędzy punktem mocowania a pływakiem, może powodować zbyt częste załączanie się pompy, co również może skrócić jej żywotność.
Awaria wyłącznika pływakowego może również objawiać się poprzez brak jakiejkolwiek reakcji urządzenia sterowanego na zmianę pozycji styku pływaka, np. w wyniku uszkodzonego mikroprzekaźnika. Uszkodzenie przewodu lub jego izolacji może natomiast powodować nieprawidłową pracę instalacji lub zadziałanie jej zabezpieczeń.
Podsumowanie
Wyłącznik pływakowy do pompy pozwala automatycznie sterować pracą pompy na podstawie poziomu cieczy, ale musi być dobrany do rodzaju medium, instalacji i dostępnej przestrzeni montażowej.
Wyłącznik pływakowy lub pionowy to urządzenie, które łączy elementy mechaniczne i elektryczne. Dobór odpowiedniego pływaka musi być adekwatny do środowiska, w jakim będzie pracować.
Jest to element instalacji lub fabryczny element pompy, który znacząco ułatwia obsługę pomp i studzienek kanalizacyjnych, musi być jednak dopasowany do warunków elektrycznych i montażowych panujących w miejscu instalacji.
Najczęściej zadawane pytania
Czy wyłącznik pływakowy zabezpiecza pompę przed suchobiegiem?
Tak, pływak może zabezpieczać pompę przed suchobiegiem, wyłączając ją po obniżeniu poziomu cieczy. Warunkiem jest jego prawidłowy montaż i ustawienie poziomu wyłączenia zgodnie z wymaganiami pompy.
Czy wyłącznik pływakowy można stosować z pompą zatapialną 400V?
Tak, pływak może współpracować z pompą trójfazową 400 V. Najczęściej podłącza się go do obwodu sterowania stycznikiem lub odpowiedniego sterownika pompy. Nie należy bezpośrednio podłączać pompy trójfazowej do zwykłego wyłącznika pływakowego.
Jaki pływak wybrać do małej, wąskiej studzienki?
W małych studzienkach, w których nie ma wystarczająco dużo miejsca na swobodny ruch klasycznego pływaka kablowego, można zastosować wyłącznik pionowy, np. MAC3 AGMA 22 lub MAC3 AGMA W. Konkretny model należy dobrać do rodzaju cieczy i dostępnej przestrzeni montażowej.
Czy każdy pływak może sterować napełnianiem i opróżnianiem zbiornika?
Nie, możliwość pracy w obu trybach zależy od konstrukcji wyłącznika i sposobu podłączenia jego styków.
Dlaczego pływak nie wyłącza pompy po opróżnieniu zbiornika?
Najczęstszą przyczyną jest zablokowanie pływaka o ściankę zbiornika, przewód lub element pompy. Problem może być również spowodowany uszkodzeniem mikroprzełącznika, przewodu elektrycznego lub nieprawidłowym podłączeniem. W przypadku takiej awarii należy odłączyć zasilanie pompy i sprawdzić stan wyłącznika.
Czy można dokupić sam pływak do pompy?
Tak, wyłącznik pływakowy można dokupić osobno. W sklepie internetowym Pompyhydrofory.pl należącym do firmy EKOPOMP z Wrocławia oferujemy wyłączniki pływakowe do różnych zastosowań, w tym modele MAC3, MAC5 i AGMA.
